تَبصِرَةُ المُتَعلِّمین فی اَحکامِ الدین کتابی فقاهتی به گویش عربی نوشته علامه حلی (۶۴۸-۷۲۶ق) میباشد. مدل این نوشتار، فقه فتوایی میباشد و همگی ابواب دینی را به‌شکل خلاصه در بر داراست. پیراستگی از احکام و فروع زائد دینی، از خصوصیت‌های این تاثیر تشریفات ترحیم مشهد نقل شده میباشد.
این کتاب، ورژن‌های خطی زیادی داراست که بر دیرین‌ترین ورژن آن، دست‌خط تالیف کننده و فرزندش بر اساس تأیید نوشتار چشم میشود. کناره‌ها و گستردن‌های مختلفی، مانند فقه الصادق(ع)، تاثیر سید محمدصادق شیخ بر تبصرة المتعلمین درج شده و اشخاصی زیرا ابوالحسن شعرانی این تاثیر را به لهجه فارسی ترجمه کرده‌اند.
درباره مؤلف
نوشته ی علمیٔ مهم: علامه حلی
حسن بن یوسف بن مطهّر حلّی (۶۴۸-۷۲۶ق) مشهور به علامه حلّی از فقیهان و متکلمان شیعه در قرن هشتم هجری قمری بود.[۱] متفحص حلی و سید ابن طاووس از مشهورترین اساتید و قطب‌الدین رازی و فخرالمحققین از پر اسم و رسم‌ترین شاگردان او بودند.[۲] برای حضور وی در کشور‌ایران و در دربار شاه محمد خدابنده نقش مؤثری در رواج مذهب شیعه در کشور ایران گزارش گردیده‌است.[۳]
علامه حلی، کتاب‌های بخش اعظمی در حرفه‌های گوناگون مانند فقه، سخن، تعبیر، منطق، اصول و رجال نگاشته میباشد؛ برای مثال منتهی المطلب، تذکرة الفقهاء، الجوهر النضید، خلاصة الاقوال، کشف المراد، قواعد الاحکام و گوناگون الشیعة.[۴]
معرفی و منزلت
تبصرة المتعلمین فی احکام الدین کتابی شرعی میباشد که به لهجه عربی و به‌مدل فقه فتوایی مندرج و کلیه ابواب دینی را در بر دارااست.[۵] این کتاب از مهم ترین و مشهورترین اثر ها شرعی قرن هشتم قمری به‌شمار آمده میباشد.[۶] فقیهان، همواره به‌این تاثیر اعتنا داشته و آن را در فضا‌های علمی درس دادن کرده‌اند.[۷] به‌گفته بعضی از محققان، کتاب تبصرة المتعلمین برای طلاب مُبتدی علم ها فقهی تدوین گردیده،[۸] چنان‌چه علامه خویش در پیشگفتار بدان تصریح نموده است. [۹][یادداشت ۱] این تاثیر مختصرترین کتاب دینی علامه حلی به‌شمار میاید.[۱۰]
خصوصیت‌ها
ابوالحسن شعرانی این کتاب را از احکام و فروع زائد فقاهتی پیراسته میداند.[۱۱] برخی از فضلا باشمارش کردن مسائل تبصره معتقدند مغایر وسعت اندک کتاب، چهار هزار قضیه دینی در آن اورده شده میباشد.[۱۲] به‌گفته آقابزرگ تهرانی، این تاثیر به‌برهان داشتن عبارت‌های کوتاه و سرازیر، همواره آیتم دقت فقیهان بوده و از همین رو گستردن‌ها و کناره‌های زیادی بر آن مندرج میباشد؛[۱۳] در مقابل سید مصطفی متفحص داماد، از فقیهان معاصر این نظر را دارد خلاف مختصر بودن مباحث کتاب و جلوگیری تالیف کننده از طرح مباحث کامل، چه‌بسا برخی از عبارت‌های آن دشوارتر از عبارت‌های تالیف کننده در دیگر کتاب‌ها باشد.[۱۴]
نگاهی به محتوا
استارت کتاب با مباحث مرتبط با پاکی میباشد که با تقسیم آب به مطلق و مضاف آغاز گردیده‌است. و آب مطلق را آبی رنگ دانسته که فارغ از هیچ قیدی به آن آب گفته می‌گردد و نمی‌قدرت نام آب را از آن غیر وابسته کرد خلاف آب مضاف. تالیف کننده پاکی را در لغت به‌معنای نظافت و در اصطلاح شرع چیزی دانسته که بتوان با آن نماز خواند یعنی: وضو، غسل و تیمم.[۱۵]
نقطه پایان‌نصیب کتاب، مسائل مرتبط با دیه بابا و پسر میباشد؛ هر گاه یکی آن دو دیگری را عمداً بکشد. دیه از قتل کننده گرفته می‌گردد البته آدم کش ارث نمی‌پیروزی و درصورتی که وارث نداشته باشند، دیه در دست امام قرار می گیرد؛ و در حالتی‌که قتل غیرعمدی باشد، دیه بر ذمه عاقله میباشد.[۱۶][یادداشت ۲]
علامه حلی، تبصره را در ۲۵ ربیع الثانی سال ۷۵۹ق در شهر حله به نقطه پايان برده میباشد.[۱۸]
تَبصِرَةُ المُتَعلِّمین فی اَحکامِ الدین کتابی فقاهتی به گویش عربی نوشته علامه حلی (۶۴۸-۷۲۶ق) میباشد. مدل این نوشتار، فقه فتوایی میباشد و همگی ابواب دینی را به‌شکل خلاصه در بر داراست. پیراستگی از احکام و فروع زائد دینی، از خصوصیت‌های این تاثیر تشریفات ترحیم مشهد نقل شده میباشد.
این کتاب، ورژن‌های خطی زیادی داراست که بر دیرین‌ترین ورژن آن، دست‌خط تالیف کننده و فرزندش بر اساس تأیید نوشتار چشم میشود. کناره‌ها و گستردن‌های مختلفی، مانند فقه الصادق(ع)، تاثیر سید محمدصادق شیخ بر تبصرة المتعلمین درج شده و اشخاصی زیرا ابوالحسن شعرانی این تاثیر را به لهجه فارسی ترجمه کرده‌اند.
درباره مؤلف
نوشته ی علمیٔ مهم: علامه حلی
حسن بن یوسف بن مطهّر حلّی (۶۴۸-۷۲۶ق) مشهور به علامه حلّی از فقیهان و متکلمان شیعه در قرن هشتم هجری قمری بود.[۱] متفحص حلی و سید ابن طاووس از مشهورترین اساتید و قطب‌الدین رازی و فخرالمحققین از پر اسم و رسم‌ترین شاگردان او بودند.[۲] برای حضور وی در کشور‌ایران و در دربار شاه محمد خدابنده نقش مؤثری در رواج مذهب شیعه در کشور ایران گزارش گردیده‌است.[۳]
علامه حلی، کتاب‌های بخش اعظمی در حرفه‌های گوناگون مانند فقه، سخن، تعبیر، منطق، اصول و رجال نگاشته میباشد؛ برای مثال منتهی المطلب، تذکرة الفقهاء، الجوهر النضید، خلاصة الاقوال، کشف المراد، قواعد الاحکام و گوناگون الشیعة.[۴]
معرفی و منزلت
تبصرة المتعلمین فی احکام الدین کتابی شرعی میباشد که به لهجه عربی و به‌مدل فقه فتوایی مندرج و کلیه ابواب دینی را در بر دارااست.[۵] این کتاب از مهم ترین و مشهورترین اثر ها شرعی قرن هشتم قمری به‌شمار آمده میباشد.[۶] فقیهان، همواره به‌این تاثیر اعتنا داشته و آن را در فضا‌های علمی درس دادن کرده‌اند.[۷] به‌گفته بعضی از محققان، کتاب تبصرة المتعلمین برای طلاب مُبتدی علم ها فقهی تدوین گردیده،[۸] چنان‌چه علامه خویش در پیشگفتار بدان تصریح نموده است. [۹][یادداشت ۱] این تاثیر مختصرترین کتاب دینی علامه حلی به‌شمار میاید.[۱۰]
خصوصیت‌ها
ابوالحسن شعرانی این کتاب را از احکام و فروع زائد فقاهتی پیراسته میداند.[۱۱] برخی از فضلا باشمارش کردن مسائل تبصره معتقدند مغایر وسعت اندک کتاب، چهار هزار قضیه دینی در آن اورده شده میباشد.[۱۲] به‌گفته آقابزرگ تهرانی، این تاثیر به‌برهان داشتن عبارت‌های کوتاه و سرازیر، همواره آیتم دقت فقیهان بوده و از همین رو گستردن‌ها و کناره‌های زیادی بر آن مندرج میباشد؛[۱۳] در مقابل سید مصطفی متفحص داماد، از فقیهان معاصر این نظر را دارد خلاف مختصر بودن مباحث کتاب و جلوگیری تالیف کننده از طرح مباحث کامل، چه‌بسا برخی از عبارت‌های آن دشوارتر از عبارت‌های تالیف کننده در دیگر کتاب‌ها باشد.[۱۴]
نگاهی به محتوا
استارت کتاب با مباحث مرتبط با پاکی میباشد که با تقسیم آب به مطلق و مضاف آغاز گردیده‌است. و آب مطلق را آبی رنگ دانسته که فارغ از هیچ قیدی به آن آب گفته می‌گردد و نمی‌قدرت نام آب را از آن غیر وابسته کرد خلاف آب مضاف. تالیف کننده پاکی را در لغت به‌معنای نظافت و در اصطلاح شرع چیزی دانسته که بتوان با آن نماز خواند یعنی: وضو، غسل و تیمم.[۱۵]
نقطه پایان‌نصیب کتاب، مسائل مرتبط با دیه بابا و پسر میباشد؛ هر گاه یکی آن دو دیگری را عمداً بکشد. دیه از قتل کننده گرفته می‌گردد البته آدم کش ارث نمی‌پیروزی و درصورتی که وارث نداشته باشند، دیه در دست امام قرار می گیرد؛ و در حالتی‌که قتل غیرعمدی باشد، دیه بر ذمه عاقله میباشد.[۱۶][یادداشت ۲]
علامه حلی، تبصره را در ۲۵ ربیع الثانی سال ۷۵۹ق در شهر حله به نقطه پايان برده میباشد.[۱۸]
راهنمای آمادهسازی مسجد یا سالن برای مراسم ترحیم؛ از چیدمان تا امکانات رفاهی